Cuộc gặp lịch sử với Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc tại Côn Minh
Cuộc gặp lịch sử với Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc tại Côn Minh
Vào những năm đầu thập niên 1940, bầu trời Việt Nam chìm trong màn đêm u tối dưới ách thống trị tàn bạo của cả thực dân Pháp lẫn phát xít Nhật. Giữa bối cảnh nghẹt thở ấy, phong trào cách mạng trong nước như ngọn lửa âm ỉ dưới tro tàn, khao khát một sự dẫn đường để bùng cháy. Lúc này tại Hà Nội, thầy giáo dạy Sử Võ Nguyên Giáp của trường Tư thục Thăng Long đang là một người chiến sĩ cách mạng hoạt động bí mật trong phong trào Mặt trận Dân chủ Đông Dương. Ông luôn đau đáu một niềm tin rằng con đường giải phóng dân tộc chỉ có thể giành thắng lợi nếu tìm được một đường lối dẫn đường đúng đắn.
Tháng 5 năm 1940, bước ngoặt lớn trong cuộc đời Võ Nguyên Giáp xuất hiện khi ông nhận được chỉ thị từ Trung ương Đảng: Lập tức lên đường sang Trung Quốc để gặp một đồng chí đại diện của Quốc tế Cộng sản, người mà bấy lâu nay các chiến sĩ cách mạng trong nước vẫn kính trọng gọi bằng mật danh “Vương” hay “Nguyễn Ái Quốc”. Nhiệm vụ tối mật này đòi hỏi sự hy sinh vô bờ bến. Để giữ bí mật tuyệt đối, Võ Nguyên Giáp phải gác lại bảng đen phấn trắng, từ biệt người vợ thân yêu mới cưới cùng đứa con thơ chưa đầy tuổi lòng nặng trĩu.
Cùng đi với ông trong chuyến đi định mệnh ấy có đồng chí Phạm Văn Đồng. Hai người đóng vai những nhà buôn, bí mật rời Hà Nội bắt chuyến tàu ngược lên Lào Cai, rồi men theo tuyến đường sắt răng cưa hiểm trở vắt ngang qua những rặng núi biên giới để sang đất Vân Nam, Trung Quốc. Sau nhiều ngày đêm di chuyển vất vả, băng qua mạng lưới mật thám dày đặc của cả Pháp và Tưởng Giới Thạch, họ đã đặt chân đến thành phố Côn Minh – nơi đang đặt một đầu mối liên lạc quan trọng của cách mạng Việt Nam tại hải ngoại.
Một buổi trưa mùa hè năm 1940, cái nắng dịu mát của vùng cao nguyên Vân Nam bao phủ lên công viên Thúy Hồ ở trung tâm Côn Minh. Theo đúng ám hiệu liên lạc đã được sắp đặt trước, Võ Nguyên Giáp và Phạm Văn Đồng cùng ngồi trên một chiếc thuyền nhỏ, lặng lẽ lướt trên mặt hồ trong vắt, ngập tràn sắc sen. Tim hai người thanh niên trẻ tuổi đập thình thịch vì hồi hộp, ánh mắt không ngừng dõi theo từng bóng người trên bờ để tìm kiếm vị lãnh tụ huyền thoại của dân tộc.
Bỗng nhiên, chiếc thuyền cập bến. Từ phía rặng cây liễu rủ bóng xuống mặt nước, một người đàn ông trung niên bước ra, thong thả đi về phía họ. Người đó mặc một bộ quần áo kiểu Tôn Trung Sơn bằng vải xám đã sờn cũ, chân đi đôi giày vải, vóc dáng gầy gò nhưng phong thái vô cùng thanh cao, giản dị. Khi người ấy ngước mắt nhìn lên, Võ Nguyên Giáp sững sờ. Đó là một đôi mắt sáng rực rỡ, tinh anh như thấu suốt mọi điều, ẩn chứa một sức cuốn hút kỳ lạ. Không ai khác, đó chính là Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc.
Võ Nguyên Giáp kể lại rằng, giây phút đầu tiên nhìn thấy Bác, mọi khoảng cách, sự e dè ban đầu hoàn toàn tan biến. Thay vì một nghi thức gặp mặt long trọng hay xa cách, Nguyễn Ái Quốc chủ động bước tới, bắt tay hai người bằng một cái siết chặt ấm áp và cất lời chào bằng tiếng Việt vô cùng thân thương, giọng Nghệ An trầm ấm. Cuộc gặp gỡ diễn ra tự nhiên, giản dị như cuộc hội ngộ của những người thân trong gia đình sau bao năm xa cách. Bác hỏi han ân cần về tình hình sức khỏe, đường xá đi lại, và đặc biệt là tình hình đời sống cực khổ của đồng bào, phong trào đấu tranh của công nhân, học sinh trong nước.
Sau cuộc gặp gỡ ban đầu đầy xúc động tại Thúy Hồ, Võ Nguyên Giáp có cơ hội được ở gần và làm việc trực tiếp cùng Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc tại một căn gác nhỏ nằm bên bờ sông Bàn Long ở Côn Minh. Chính tại nơi đây, dưới sự chỉ dạy và dìu dắt trực tiếp của Bác, người thầy giáo dạy Sử trường Thăng Long đã được khai sáng về tầm nhìn chiến lược vĩ đại của một nhà cách mạng thiên tài.
Hằng ngày, Nguyễn Ái Quốc chăm chú lắng nghe Võ Nguyên Giáp báo cáo về tình hình phong trào cách mạng trong nước. Bác phân tích cục diện thế giới một cách nhạy bén, khẳng định rằng phát xít Đức sẽ tấn công Pháp và Nhật sẽ nhảy vào Đông Dương. Thời cơ ngàn năm có một cho cách mạng Việt Nam đang đến rất gần. Bác căn dặn: "Cách mạng muốn thành công thì phải dựa vào dân, phải tổ chức được quần chúng nhân dân thành một khối thống nhất".
Một ngày nọ, trong căn gác nhỏ ở Côn Minh, Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc nhìn thẳng vào mắt Võ Nguyên Giáp và đưa ra một quyết định thay đổi hoàn toàn lịch sử: "Chú Giáp ạ, phong trào trong nước phát triển mạnh rồi, nhưng chưa có lực lượng vũ trang. Chú hãy nghiên cứu về quân sự để chuẩn bị lo việc súng đạn, xây dựng đội quân cho cách mạng nhé!".
Lời đề nghị bất ngờ của Bác khiến một người thầy giáo dạy Sử, chưa từng qua bất kỳ một trường lớp đào tạo quân sự chính quy nào như Võ Nguyên Giáp cảm thấy vô cùng lo lắng. Ông thành thật trả lời: "Thưa Bác, tôi vốn chỉ quen cầm phấn, chưa từng cầm súng bao giờ, việc quân sự e rằng quá sức". Nhưng Bác mỉm cười, vỗ vai ông đầy tin tưởng: "Không sao, việc gì cũng phải học, học trong thực tế đấu tranh, lấy lịch sử đánh giặc của cha ông ta mà làm bài học".
Cuộc gặp gỡ lịch sử tại Côn Minh năm 1940 chính là cột mốc vĩ đại định hình nên số phận của một con người và một dân tộc. Từ niềm tin tuyệt đối của Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, người thầy giáo dạy Sử Võ Nguyên Giáp đã dấn thân vào con đường binh nghiệp, để rồi chỉ bốn năm sau đó, ông trực tiếp thành lập Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân và trở thành vị Đại tướng Tổng Tư lệnh huyền thoại, người anh cả của Quân đội Nhân dân Việt Nam, đưa dân tộc đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác.
