Lá thư trước ngày ra trận

Kỷ niệm 76 năm Ngày Thương binh – Liệt sĩ (27/7/1947 – 27/7/2023) cùng với các hoạt động “đền ơn đáp nghĩa” của Quân đoàn 3, Bảo tàng Quân đoàn đẩy mạnh hoạt động sưu tầm hiện vật về các anh hùng, liệt sĩ từng chiến đấu trên địa bàn Tây Nguyên. Tiêu biểu trong đó có lá thư viết trên đường hành quân vào Nam của Liệt sĩ Lê Thanh Việt (Trung đoàn 24B, Mặt trận Tây Nguyên) hy sinh ngày 24/6/1972 tại Gia Lai.

Đồng chí Lê Thanh Việt sinh năm 1954, trong một gia đình công chức tại Khu tập thể giao thông, huyện Tiên Yên, tỉnh Quảng Ninh. Tháng 1/1971, khi mới 17 tuổi, tạm gác giấc mơ vào giảng đường đại học, Lê Thanh Việt đã viết đơn xung phong nhập ngũ, hưởng ứng lời kêu gọi của Tổ quốc vào Nam chiến đấu. Sau thời gian huấn luyện tại Trung đoàn 42 Trung Dũng (đổi tên là Trung đoàn 24B ngay trước khi vào Tây Nguyên), Quân khu Tả Ngạn Đông Triều, Quảng Ninh, anh cùng đồng đội lên đường với tinh thần “tất cả cho tiền tuyến, tất cả vì miền Nam ruột thịt, tất cả để đánh thắng giặc Mỹ xâm lược”.

Chân dung Liệt sĩ Lê Thanh Việt. Nguồn: Tác giả

Lễ xuất phát của Trung đoàn 24B được tổ chức trọng thể vào lúc 14h ngày 31/10/1971 trong khu rừng phi lao xã Tràng An, huyện Đông Triều. Sau đó, anh cùng đồng đội hành quân về ga Tiền Trung (Hải Dương) để lên tàu hỏa. Đội hình đi tàu được chia thành 4 khối. Đúng 2h ngày 3/11, chuyến tàu đầu tiên chở khối thứ nhất, đêm hôm sau là khối thứ hai, tiếp đó từ ngày 6/11 khối thứ ba, khối thứ tư lần lượt lên tàu tiến về phía Nam[1].

Trên đường hành quân đêm 11/11/1971 vào chiến trường Tây Nguyên khói lửa, tại Quảng Trạch, Quảng Bình, anh đã viết lá thư này gửi về gia đình, trong thư có đoạn viết: “…Sau những ngày đi xe - ca nô mệt nhọc đêm nay con ghi vội vài chữ để thày đỡ mong. Đoàn con đã vào tới Quảng Bình này và ngày mai tiếp tục hành quân…

Thư của Liệt sĩ Lê Thanh Việt gửi về cho gia đình trước khi vào Nam chiến đấu. Ảnh: Tác giả

Kể từ 3 giờ chiều ngày 9/11-71 chúng con lên xe vào vùng nóng này là 5 giờ sáng ngày 10/11-71. Như thế là liên tục 15 tiếng đồng hồ ngồi xe quân sự.

Mệt mỏi và khó khăn sau nhiều giờ di chuyển, đồng chí Lê Thanh Việt vẫn tranh thủ viết vội vài chữ để thông báo về cho gia đình. Lời đầu thư bộc lộ sự chân thành và ý chí kiên định của người chiến sĩ trong việc hoàn thành nhiệm vụ của mình. Dù vất vả, Lê Thanh Việt vẫn luôn quyết tâm tiến về phía trước vì tình yêu dành cho Tổ quốc và nhân dân.

Đây là thời gian cuối cùng chúng con nghỉ ở nhà dân, từ ngày mai chúng con chính thức ngủ rừng và vất vả hơn, còn gian khổ hơn, còn phải đổ máu nhiều. Chúng con những chiến sĩ cảm tử sẽ và đang đỡ lấy những gì gian khó nhất trong cuộc sống để dành lại những gì hạnh phúc nhất cho xã hội. Con nói thế để thày cũng hiểu chúng con.

Từ ngày mai - ngày mai trở đi nó sẽ là khói lửa, sẽ được giáp mặt với loại trinh sát L19 của Mỹ và từ ngày mai nòng súng sẽ sẵn sàng dương lên nhả đạn vào đầu thù.

Con sống ở đây trong gian khổ nhưng đã có đồng đội, có tổ chức. Nên dẫu khó khăn đến mấy cũng vượt được. Nhất là những lúc ốm đau, anh em chúng con lại càng thương và hiểu nhau hơn…

… Con cũng chỉ là một trong những triệu người xả thân vì Tổ quốc và chính thày và mẹ con cũng chỉ là một trong những triệu gia đình phải hy sinh những gì quý giá nhất để góp phần với xã hội, bảo vệ nền độc lập của Tổ quốc …”

Lê Thanh Việt bày tỏ lòng biết ơn đối với tình cảm của dân dành cho anh cùng những người đồng đội; “từ ngày mai” họ sẽ phải ngủ rừng và bắt đầu hoạt động quân sự khó khăn, “từ ngày mai” họ sẽ đối mặt với khói lửa của chiến tranh, đối mặt với những thứ vũ khí hạng nặng của quân thù. Lòng yêu nước và tình cảm sâu sắc dành cho nhân dân, đặt lợi ích của xã hội lên trên hết, sẵn sàng hi sinh để bảo vệ nền độc lập của Tổ quốc được thể hiện rõ trong từng câu chữ của lá thư.

Và đây là lá thư cuối cùng anh gửi về mà gia đình nhận được, những lời lẽ trong thư như một lời tri ân đến cha mẹ và gia đình. Anh đã viết: “…Nhiều gia đình như con biết, có con cái đi vào Nam là hay kể lể với xã hội, nhất là trong những lúc khó khăn. Nên càng gian khó và vất vả bao nhiêu thì thày và mẹ con cũng đừng nhắc tới con mà cố gắng mà khắc phục thôi”. Lê Thanh Việt ra trận chiến mà không cần phải kể công, không cần người khác biết tới, chỉ cần gia đình ủng hộ.

Vào chiến trường Tây Nguyên, đơn vị anh đã tham gia chiến đấu cùng với các đơn vị chủ lực mặt trận Tây Nguyên trên địa bàn Kon Tum, Gia Lai. Trong Chiến dịch Bắc Tây Nguyên 1972, Trung đoàn 24B được giao nhiệm vụ đánh cắt giao thông, đánh quân giải tỏa phối hợp cùng Trung đoàn 95 làm chủ đoạn đường 14 từ khu vực Tân Phú đi Minh Đức; đồng thời cùng địa phương bao vây Tu Mơ Rông (Kon Tum), chuẩn bị địa bàn hoạt động lâu dài.

Bộ đội ta tiến hành đánh chia cắt địch theo từng tầng, từng lớp. Tầng 1 có Trung đoàn 28 cắt đứt đoạn đường 14 Kon Kô đến Võ Định. Tầng 2 có Trung đoàn 95, Tiểu đoàn 6, Trung đoàn 24B và Tiểu đoàn 631 đánh cắt đường 14 đoạn Chư Thoi đến Nam thị xã Kon Tum. Bao vây Đắc Tô 2 có Trung đoàn 1, Tiểu đoàn 4, Trung đoàn 24B và bộ đội địa phương đảm nhiệm, cách đánh nghi binh, Trung đoàn 66 bí mật áp sát căn cứ Tân Cảnh. Đường 14 bị ta cắt đứt cả hai phía, nhiều cầu bị ta phá hỏng không cho địch tấn công, tạo thế vây hãm cụm phòng ngự Tân Cảnh - Đắc Tô.

Lê Thanh Việt cùng đồng đội Trung đoàn 24B đã phát huy cao độ truyền thống “Trung Dũng”, chiến đấu dũng cảm và anh đã hy sinh vì Tổ quốc trong trận đánh tại Chư Thoi, Chư Tút, Gia Lai ngày 24/6/1972.

Không ai chọn cho mình cái chết, cũng không ai muốn mình phải chết và không có cái chết nào ý nghĩa bằng được sống. Nhưng khi Tổ quốc lâm nguy, bị kẻ thù xâm lược thì lựa chọn cái chết để đất nước được trường tồn là một lựa chọn vinh quang và cao cả. Mỗi một thân xác nằm xuống, mỗi một phần thi thể mất đi là một ánh hào quang soi sáng con đường xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa ngày càng phồn vinh, thịnh vượng. Qua 3 trang thư viết tay của Liệt sĩ Lê Thanh Việt đã bộc lộ sâu sắc ý chí, khát vọng và tầm nhìn của thế hệ thanh niên đi trước. Họ có lý tưởng và mục tiêu cao cả, khao khát và tự hào khi được đóng góp một phần công sức của mình vào bảo vệ Tổ quốc bằng cách lên đường nhập ngũ và thực hiện nhiệm vụ quân sự.

Trao tặng lá thư cho Bảo tàng Quân đoàn 3, gia đình Liệt sĩ Lê Thanh Việt mong muốn Bảo tàng sẽ lưu giữ và bảo quản tốt hiện vật, góp phần phát huy giá trị hiện vật và tuyên truyền, giáo dục truyền thống yêu nước tới thế hệ trẻ ngày nay. Hiện tại, lá thư đang được trưng bày tại không gian trưng bày Chiến dịch Xuân Hè 1972 của Bảo tàng Quân đoàn 3./.

[1] Theo Lịch sử Trung đoàn 24 - Đoàn Trung Dũng (1946 - 2016), trang 84, 85.