Lê Trọng Tấn và những giờ đầu của cuộc bảo vệ biên giới phía Bắc
Sáng 17 tháng 2 năm 1979, tin chiến sự từ biên giới phía Bắc dồn dập truyền về Hà Nội. Từ Quảng Ninh đến Lai Châu, các đơn vị quân đội và lực lượng địa phương bước vào cuộc chiến đấu trong một tình thế đặc biệt căng thẳng. Lúc ấy, Trung tướng Lê Trọng Tấn đang giữ cương vị Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng.Ít lâu trước đó, ông còn ở chiến trường Tây Nam. Tháng 12 năm 1978, ông được giao chỉ huy các lực lượng vũ trang chiến đấu bảo vệ biên giới Tây Nam. Sang tháng 2 năm 1979, ông được điều về Tổng hành dinh để cùng Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng và Bộ Tổng Tham mưu chỉ đạo cuộc chiến đấu ở biên giới phía Bắc. Buổi sáng hôm ấy, tại Học viện Quốc phòng, các học viên nhận được tin cuộc tiến công đã bắt đầu.Trong số những người có mặt có Thiếu tướng Nguyễn Đức Huy, khi đó đang học tập tại Học viện. Nhiều năm sau, ông kể lại rằng sau khi nhận được tin chiến sự, Tổng Tham mưu trưởng Lê Trọng Tấn đã đến Học viện và trực tiếp nói chuyện với các học viên về tình hình đang diễn ra.Đó là một cuộc gặp diễn ra trong những giờ đầu tiên của một cuộc chiến mà không ai có thể biết chính xác sẽ kéo dài bao lâu.Nguyễn Đức Huy và các học viên nghe người Tổng Tham mưu trưởng thông báo tình hình. Những đơn vị đang đứng chân ở biên giới phải chiến đấu ngăn chặn đối phương, không để lực lượng tiến sâu vào lãnh thổ.Rồi Lê Trọng Tấn trở lại với công việc của mình, trong khi đó, tổng hành dinh, những báo cáo từ sáu tỉnh biên giới liên tục được gửi về bao gồm Cao Bằng, Lạng Sơn, Hoàng Liên Sơn, Lai Châu, Hà Tuyên, Quảng Ninh.Trước đó, phần lớn lực lượng chủ lực của quân đội Việt Nam đang phải làm nhiệm vụ ở chiến trường Tây Nam và Campuchia. Vì vậy, một trong những công việc cấp bách của Bộ Tổng Tham mưu là tổ chức lực lượng để đối phó với tình hình mới. Trong những ngày này, Lê Trọng Tấn trực tiếp chỉ đạo Bộ Tổng Tham mưu hiệp đồng, chỉ huy quân và dân sáu tỉnh biên giới, đồng thời điều chuyển lực lượng tăng cường ra phía Bắc. Ông cũng chỉ đạo các cơ quan quân sự nghiên cứu các tình huống chiến đấu, chuẩn bị chiến trường và triển khai phòng thủ trên hướng biển. Công việc ấy diễn ra trong từng giờ,
các tuyến đường được tính toán để đưa bộ đội lên phía Bắc và các đơn vị được điều chỉnh nhiệm vụ,những báo cáo mới liên tục thay thế những báo cáo vừa nhận.Trong khi đó, ở biên giới, cuộc chiến đang diễn ra ác liệt, từ những bản đồ trên bàn làm việc của Bộ Tổng Tham mưu, những địa danh vốn chỉ là những dòng chữ nay trở thành những nơi mà hàng vạn cán bộ, chiến sĩ và nhân dân đang trực tiếp đối mặt với chiến tranh.Những ngày tiếp theo, các báo cáo tiếp tục gửi về Tổng hành dinh .Lê Trọng Tấn cùng Bộ Tổng Tham mưu theo dõi tình hình trên từng hướng, tổ chức điều chuyển lực lượng và phối hợp các lực lượng đang chiến đấu, cuộc chiến ngày càng lan rộng.
Ngày 5 tháng 3, Nhà nước Việt Nam ra lệnh tổng động viên trong cả nước. Nhưng tại Tổng hành dinh, công việc chuẩn bị và chỉ đạo chiến đấu đã diễn ra từ những ngày đầu tiên của cuộc tiến công.
Lê Trọng Tấn vẫn ở đó, một vị tướng đã đi qua Điện Biên Phủ, chiến trường miền Nam và Chiến dịch Hồ Chí Minh, giờ đây lại đứng trước một cuộc chiến khác, chỉ khác lần này, đất nước vừa bước ra khỏi chiến tranh chưa lâu và người lính chưa kịp trở về với cuộc sống bình thường thì một mặt trận mới đã mở ra.
Đến giữa tháng 3 năm 1979, quân Trung Quốc bắt đầu rút khỏi Việt Nam. Ngày 18 tháng 3, việc rút quân cơ bản hoàn tất. Cuộc chiến tranh trong tháng 2 và tháng 3 năm ấy kết thúc, nhưng tình hình biên giới phía Bắc vẫn tiếp tục căng thẳng trong nhiều năm sau. Còn với Lê Trọng Tấn, công việc chưa thể dừng lại.Biên giới vẫn cần được bảo vệ.Các đơn vị vẫn phải được bố trí.Những người lính đã hy sinh cần được đưa về, còn người bị thương cần được chăm sóc và những người còn ở lại biên giới vẫn phải tiếp tục nhiệm vụ.Năm 1979 của vị Tổng Tham mưu trưởng đi qua như vậy — giữa những bản đồ, những báo cáo từ chiến trường và những quyết định phải đưa ra trong thời gian rất ngắn, không có những lời thoại được truyền lại để người đời sau dựng thành một câu chuyện hào hùng, chỉ có những sự việc được những người từng ở trong cuộc ghi nhớ.
