Ngọn Lửa Bên Đèo Khau Phạ
Giữa núi rừng khắc nghiệt của Yên Bái, nơi tuyến đường huyết mạch bị bom đạn cày xới, một nữ thanh niên xung phong đã chứng kiến những hy sinh thầm lặng và sức mạnh bền bỉ của tình người trong thời hoa lửa.
Tôi là Hoàng Thị Lành, khi ấy vừa tròn hai mươi tuổi, tham gia đội thanh niên xung phong làm nhiệm vụ mở đường và đảm bảo giao thông qua khu vực Đèo Khau Phạ, thuộc tỉnh Yên Bái. Con đèo quanh co, dốc đứng, một bên là núi cao, một bên là vực sâu, nhưng lại là tuyến vận chuyển quan trọng cho tiền tuyến. Những ngày ấy, chúng tôi sống giữa tiếng bom nổ và đất đá sạt lở. Ban ngày, máy bay quần thảo; ban đêm, chúng tôi tranh thủ san lấp hố bom, kéo từng tảng đá, mở lại con đường cho xe qua. Có những hôm vừa làm xong thì bom lại trút xuống, tất cả lại bắt đầu từ đầu. Một buổi chiều, khi sương mù còn giăng kín đỉnh Đèo Khau Phạ, một đoàn xe vận tải đang cố vượt dốc thì bất ngờ bị đánh phá. Tiếng nổ dội vào vách núi, rung chuyển cả không gian. Một chiếc xe bị trúng bom, lật nghiêng bên mép vực. Không kịp nghĩ ngợi, tôi cùng vài người lao đến. Người lái xe bị kẹt trong cabin, máu chảy ướt áo. Chiếc xe có thể rơi xuống vực bất cứ lúc nào. “Cứu tôi… hàng còn… phải giữ…” – anh cố nói. Chúng tôi buộc dây, bám vào thân xe, từng người một cố kéo anh ra. Gió thổi mạnh, sương mù dày đặc, tay tôi trơn trượt vì máu và bùn. Nhưng không ai buông tay. Cuối cùng, chúng tôi cũng đưa được anh ra khỏi cabin. Ngay sau đó, chiếc xe trượt xuống vực sâu, biến mất trong màn sương trắng xóa. Tất cả đứng lặng đi trong vài giây, rồi lại tiếp tục công việc—vì con đường không thể bị gián đoạn. Đêm hôm đó, bên ánh lửa nhỏ, tôi ngồi cạnh người lái xe đã được băng bó. Anh nhìn ngọn lửa, giọng trầm lại:
“Chỉ cần còn đường… là còn hy vọng…” Câu nói ấy theo tôi suốt những năm tháng sau này. Khi chiến tranh qua đi, tôi trở lại Yên Bái. Đèo Khau Phạ giờ đây đã yên bình, khách qua lại đông vui. Nhưng mỗi lần đứng trên đỉnh đèo, nhìn xuống vực sâu, tôi vẫn nhớ như in buổi chiều hôm đó—khi sự sống và cái chết chỉ cách nhau một sợi dây mong manh. Và tôi hiểu rằng, trong thời hoa lửa, chính những con người bình dị như chúng tôi đã trở thành những ngọn lửa nhỏ—góp lại thành ánh sáng lớn, soi đường cho cả một dân tộc đi qua những năm tháng gian nan.
