Người cựu thanh niên xung phong Nguyễn Trí Cảnh với ký ức vẹn nguyên về Điện Biên Phủ

Ký ức một thời hoa lửa

Gặp cụ Cảnh vào một ngày đầu tháng 5 đầy nắng, tại ngôi nhà nhỏ ấm cúng ở tổ 7, thị trấn Thạch Hà, chúng tôi không khỏi ngạc nhiên và ngưỡng mộ trước phong thái nhanh nhẹn, khỏe khoắn cùng sự minh mẫn của cụ ở tuổi 92.

Nếp nhăn thời gian hằn trên khuôn mặt, nhưng khi nhắc về quá khứ hào hùng, đôi mắt người cựu thanh niên xung phong (TNXP) Nguyễn Trí Cảnh lại sáng ngời, như chắp cánh đưa chúng tôi trở về với ký ức những ngày tháng tham gia phục vụ chiến dịch, góp phần làm nên Chiến thắng Điện Biên Phủ. Cụ vẫn nhớ như in từng chặng đường hành quân, từng nhiệm vụ gian lao nhưng đầy ý nghĩa.

Cụ Cảnh bồi hồi kể: “Năm 1952, khi mới 19 tuổi, vừa cưới vợ chưa đầy một năm, tôi theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, gia nhập đoàn TNXP. Đoàn chúng tôi do đồng chí Vũ Kỳ phụ trách công tác tổ chức, đã hành quân ra Bắc. Để đến được trận địa phục vụ chiến dịch, chúng tôi phải vượt qua muôn vàn gian nan, xẻ núi, băng rừng, đi bộ ròng rã hàng trăm cây số để ra đến Bắc Kạn - một trong những điểm tập kết và mở đường chiến lược quan trọng cho Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Thời gian đầu, nhiệm vụ chính của tôi và đồng đội là sửa chữa, mở mới những cung đường, đảm bảo giao thông thông suốt, giữ vững mạch máu liên lạc và vận tải cho mặt trận. Làm việc trong điều kiện cực kỳ khắc nghiệt: địa hình hiểm trở, núi cao, vực sâu, bom đạn địch luôn rình rập, nhưng không khó khăn, gian khổ nào làm sờn lòng được “tinh thần thép” của những người TNXP.

Với ý chí quyết tâm cao độ, chúng tôi thay nhau bám đường, làm việc không kể ngày đêm, chỉ với một mục tiêu duy nhất: giữ vững tuyến đường, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho việc vận chuyển vũ khí, lương thực chi viện kịp thời cho mặt trận. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ mở đường, chúng tôi còn được giao thêm nhiều công việc khác như chặt cây làm cột điện, tham gia dẫn giải tù binh và bất cứ công việc gì phục vụ chiến dịch đều sẵn sàng nhận lời”.

Những ngày cuối cùng trước khi chiến dịch toàn thắng, quân Pháp tại Điện Biên Phủ vẫn điên cuồng phản công, đánh phá hết sức ác liệt hòng gỡ gạc tình thế. Khoảnh khắc nghe tin quân ta đã hoàn toàn làm chủ chiến trường, giành thắng lợi vang dội vào chiều 7/5/1954, đó là giây phút thiêng liêng ăn sâu vào ký ức của người cựu TNXP Nguyễn Trí Cảnh.

Cụ Cảnh nhớ lại: "Khi đang trên đường làm nhiệm vụ, tôi cùng các anh chị em TNXP khác nghe tin báo về từ đài kiểm soát: “Điện Biên Phủ đã hoàn toàn giải phóng! Quân ta đã toàn thắng!” Cả đoàn như nghẹn lại, rồi vỡ òa trong niềm vui khôn tả.

Chúng tôi ôm chầm lấy nhau, nước mắt cứ thế tuôn chảy vì sung sướng, vì tự hào. Khoảnh khắc ấy, mọi mệt mỏi, gian khổ dường như tan biến hết, chỉ còn niềm hân hoan chiến thắng và tình yêu Tổ quốc dâng trào. Chiến thắng Điện Biên Phủ "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu" đã ghi vào lịch sử dân tộc Việt Nam một mốc son chói lọi, là minh chứng hùng hồn cho sức mạnh của lòng yêu nước, sự quả cảm, tinh thần chiến đấu kiên cường, bất khuất và ý chí quyết tâm vượt qua muôn vàn gian khó, hy sinh của toàn quân, toàn dân ta dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng và Bác Hồ".

Sau chiến thắng, cụ Cảnh tiếp tục làm nhiệm vụ TNXP, tham gia vào công cuộc dựng xây, khôi phục vùng giải phóng ở Thái Nguyên, trong đó có việc làm nhà, ổn định đời sống cho Nhân dân. Và trong giai đoạn này, cụ cùng nhiều đồng đội đã có cơ hội vô cùng quý giá được gặp Bác Hồ.

Cụ Cảnh kể lại: "Vào ngày 15/9/1954, chỉ ít tháng sau Chiến thắng Điện Biên Phủ, Bác Hồ đã về thăm và nói chuyện tại Hội nghị cán bộ cao cấp toàn quân do Bộ Quốc phòng - Tổng Tư lệnh tổ chức tại xã Tiến Bộ (nay thuộc xã La Bằng, huyện Đại Từ), Thái Nguyên. Mục đích của hội nghị là quán triệt tình hình, nhiệm vụ mới sau chiến tranh, chuẩn bị cho công cuộc hòa bình và đặc biệt là phổ biến những nhiệm vụ trước mắt của quân đội trong việc tiếp quản Thủ đô Hà Nội. Tại đây, Bác đã trao đổi, căn dặn cán bộ Bộ Tổng Tham mưu và toàn thể cán bộ, chiến sĩ những điều cần làm. Tôi cùng nhiều TNXP khác có mặt trong buổi nói chuyện hôm ấy, thật sự xúc động khi được nhìn thấy Bác, nghe giọng nói ấm áp của Bác".

"Khoảnh khắc Bác trò chuyện không lâu, nhưng mỗi lời Bác nói ra đều thấm thía và khắc sâu. Tôi vẫn nhớ như in lời Bác dặn chúng tôi, những người lính, người cán bộ cách mạng: “Làm bộ đội Cụ Hồ là phải tuyệt đối trung thành với Đảng, với dân; phải có kỷ luật nghiêm minh; phải giữ gìn phẩm chất, đạo đức cách mạng, không được tự mãn, kiêu căng trước thắng lợi; và quan trọng nhất là phải luôn gắn bó mật thiết, một lòng một dạ phục vụ Nhân dân”. Lời dặn ấy theo tôi suốt cuộc đời, là kim chỉ nam cho mọi hành động” - cụ Cảnh bộc bạch.