NGUYỄN VĂN PHIỆT – NGƯỜI CHỈ HUY TRẬN ĐÁNH “MỘT QUẢ ĐẠN, MỘT B-52”

Năm 1972, giữa những ngày tháng ác liệt nhất của cuộc chiến tranh phá hoại miền Bắc, trên bầu trời Hà Nội xuất hiện những “pháo đài bay” B-52 của Mỹ. Với sức mạnh khủng khiếp, chúng trút hàng loạt bom xuống các thành phố, khu dân cư và trận địa phòng không. Nhưng dưới mặt đất, những người lính tên lửa vẫn bám trụ, kiên cường chờ đợi từng thời cơ. Trong số đó có Nguyễn Văn Phiệt – người sau này trở thành Trung tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, người chỉ huy trận đánh đặc biệt chỉ với hai quả đạn đã bắn rơi hai chiếc B-52.

Nguyễn Văn Phiệt tham gia cách mạng từ khi mới 14 tuổi. Năm 1953, ông làm liên lạc cho bộ đội địa phương ở Hưng Yên, tham gia phục vụ những trận đánh du kích trong kháng chiến chống thực dân Pháp. Đến năm 1960, sau lần đầu tuyển quân bị loại vì lý do sức khỏe, ông vẫn không từ bỏ mong muốn được khoác lên mình bộ quân phục. Sau đó, ông nhập ngũ vào Quân chủng Phòng không - Không quân. Cuối năm 1965, ông được cử sang Liên Xô học chuyên ngành vũ khí tên lửa. Gần một năm sau, người chiến sĩ trẻ trở về nước, bước thẳng vào cuộc chiến đấu chống chiến tranh phá hoại bằng không quân của Mỹ.

Ngày 22-10-1966, tại trận địa Mãn Đức, Cao Phong, Hòa Bình, Nguyễn Văn Phiệt lần đầu trực tiếp tham gia điều khiển tên lửa chiến đấu. Hai quả đạn được phóng đi và một chiếc F-105 của Mỹ bị bắn rơi tại chỗ. Từ tháng 10-1966 đến tháng 5-1968, đơn vị của ông chiến đấu 46 trận, bắn rơi 8 máy bay Mỹ và bắt sống nhiều phi công. Những trận đánh liên tiếp giúp người lính tên lửa tích lũy kinh nghiệm, hiểu rõ hơn cách đối phương tổ chức tập kích và từng bước trưởng thành trong chiến đấu.

Tháng 6-1972, Nguyễn Văn Phiệt được giao làm Quyền Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 57, Trung đoàn 261, Sư đoàn 361. Chưa đầy nửa năm sau, ông cùng đơn vị bước vào trận chiến quyết liệt nhất: Chiến dịch phòng không 12 ngày đêm cuối tháng 12-1972. Trong chiến dịch ấy, Tiểu đoàn 57 đánh 19 trận, bắn rơi 4 máy bay B-52, trong đó có 2 chiếc rơi tại chỗ.

Đặc biệt nhất là trận đánh tại trận địa Đại Đồng, Hà Nội, ngày 21-12-1972. Sau nhiều ngày chiến đấu, việc vận chuyển đạn gặp khó khăn. Tiểu đoàn 57 lúc ấy chỉ còn 3 quả đạn trên bệ phóng. Khi phát hiện một tốp máy bay địch, sở chỉ huy phân tích dải nhiễu và xác định mục tiêu là B-52. Nguyễn Văn Phiệt ra lệnh phóng quả đạn đầu tiên. Nhưng quả đạn không đi. Trận địa chỉ còn lại đúng 2 quả đạn.

Trong khoảnh khắc ấy, người chỉ huy đưa ra một mệnh lệnh ngắn gọn, cũng trở thành quyết tâm chiến đấu của cả đơn vị: “Một quả đạn, một B-52!”

5 giờ 9 phút sáng, Tiểu đoàn 57 phóng quả đạn đầu tiên vào tốp B-52 đang tiến vào. Hai phút sau, lúc 5 giờ 11 phút, quả đạn cuối cùng được phóng lên bầu trời. Kíp chiến đấu bám sát mục tiêu, kiểm tra kỹ từng phần tử, xác định chính xác dải nhiễu B-52 giữa những tín hiệu phức tạp. Rồi một chiếc B-52 bốc cháy sáng rực trên bầu trời. Chiếc khác cũng bị tiêu diệt. Chỉ trong chưa đầy 5 phút, hai quả đạn đã tạo nên hai chiến công.

Một quả đạn – một B-52. Không phải một khẩu hiệu được nói ra trong lúc tuyệt vọng, mà là sự kết tinh của bản lĩnh, kỹ thuật, kinh nghiệm và khả năng chỉ huy chính xác của những người lính tên lửa. Trong điều kiện đạn dược khan hiếm, trước một đối thủ có ưu thế lớn về phương tiện và hỏa lực, họ vẫn bình tĩnh chờ đúng thời cơ và đánh trúng mục tiêu.

Trong 12 ngày đêm cuối năm 1972, Hà Nội chìm trong tiếng bom, tiếng còi báo động và những trận đấu trí căng thẳng trên bầu trời. Dưới mặt đất, những người lính phòng không hiểu rằng phía sau trận địa của họ là Thủ đô, là nhân dân và là cả miền Bắc đang hướng về cuộc chiến đấu. Nguyễn Văn Phiệt cùng đồng đội vẫn bám trận địa, bám khí tài, giữ vững tinh thần “có thế nào ta đánh thế ấy, đã đánh là phải thắng địch”.

Sau những chiến công đặc biệt trong chiến đấu, năm 1973, Nguyễn Văn Phiệt được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Sau này ông tiếp tục công tác trong Quân chủng Phòng không - Không quân, giữ nhiều cương vị, trong đó có Phó tư lệnh về Chính trị Quân chủng, mang quân hàm Trung tướng.

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng những ký ức về những đêm Hà Nội đỏ lửa vẫn còn nguyên trong tâm trí người lính năm nào. Ở tuổi xưa nay hiếm, ông vẫn tham gia các hoạt động xã hội, công tác truyền thống và nhiều hoạt động thiện nguyện. Người từng đứng trước những màn nhiễu dày đặc của B-52, từng ra lệnh phóng hai quả đạn cuối cùng vào bầu trời Hà Nội, nay vẫn lặng lẽ kể lại câu chuyện của một thời tuổi trẻ.

Có những chiến công được làm nên bởi hàng trăm khẩu pháo, hàng nghìn người lính. Nhưng cũng có những khoảnh khắc lịch sử được ghi lại bằng chỉ vài phút, vài mệnh lệnh và những quả đạn cuối cùng. Câu chuyện của Nguyễn Văn Phiệt là một khoảnh khắc như thế. Hai quả đạn, hai chiếc B-52 – một chiến công đi vào lịch sử Bộ đội Tên lửa Việt Nam và trở thành biểu tượng cho bản lĩnh của những người lính đã giữ vững bầu trời Hà Nội trong những ngày tháng “Điện Biên Phủ trên không”.