PÁC LÀNG (NGÂN SƠN, BẮC KẠN) – “GIẤC MƠ VÀNG” TỪ HƠN 100 NĂM TRƯỚC
Ít ai biết rằng, từ đầu thế kỷ XX, vùng Pác Làng đã được báo chí Pháp nhắc tới như một trong những nơi giàu tiềm năng vàng bậc nhất ở Bắc Kỳ. Những ghi chép năm 1912–1922 hé lộ một câu chuyện vừa kỳ vĩ, vừa bí ẩn…
Câu chuyện bắt đầu từ một người thợ mỏ đơn độc François Mannu (người Sardegna, Ý), đến vùng núi Ngân Sơn và dựng một lán nhỏ giữa thung lũng Pác Làng hoang vu. Ông sống bằng nghề đãi vàng sa khoáng trong suối, kết hợp nghiền đá thạch anh để tìm vàng. Ngay trước lán là một khối thạch anh trắng lớn gần bằng căn nhà – bên trong chứa nhiều hạt vàng tự nhiên Công nghệ “thủ công nhưng thiên tài”Không có máy móc hiện đại, Mannu tự chế hệ thống nghiền đá: Dùng 3 thân tre cắm nghiêng 45° Treo chày sắt vào đầu tre → tạo lực đàn hồi. Khi nhấn xuống, chày đập vào cối nghiền; thả ra, tre bật lên → hoạt động như máy dập tự động. Nhờ đó, ông vừa nghiền quặng vừa đãi vàng bằng máng nước đơn giản
Ước tính mỗi năm ông thu được tới 8.000 piastre vàng – một con số rất lớn thời bấy giờ. Phát hiện làm chấn động cả vùngMột trận mưa lớn gây sạt lở núi Mannu phát hiện một mạch thạch anh dựng đứng chứa vàng Đá trắng, cực cứng, vàng nằm bên trong thành hạt rõ ràng, hàm lượng có chỗ “cực cao” Người dân địa phương tin rằng ông có phép thuật vì tìm ra thứ “ẩn giấu từ ngàn đời” Địa chất đặc biệt của Pác LàngTheo các ghi chép năm 1922: Thung lũng dài ~4km, có dấu tích đào đãi vàng trước đó (có thể của người Hoa) Vàng xuất hiện khắp các bãi sa khoáng từ Ngân Sơn đến sông Kỳ Cùng.
Điều quan trọng: vàng ở thượng nguồn không thể đến từ mạch đã lộ ở hạ lưu → Khả năng tồn tại nhiều mạch vàng khác trong núi Pác Làng Chính vì vậy, giới đầu tư thời đó rất kỳ vọng: Thành lập công ty nghiên cứu vốn 900.000 franc Mời kỹ sư mỏ từ Pháp sang khảo sát Dự tính lập công ty khai thác lớn vốn tới 6 triệu franc Nhưng “giấc mơ vàng” không chỉ có ánh sáng…
Năm 1912, tại khu mỏ: Một người châu Âu (có thể chính Mannu) và một phụ nữ bản địa bị đầu độc Nguyên nhân và hoàn cảnh không rõ Phản ánh cuộc sống nơi mỏ vàng đầy tranh chấp, hiểm nguy Báo chí thời đó cũng cảnh báo: Những mạch vàng “quá giàu” có thể không ổn định Cần nghiên cứu khoa học, tránh đầu tư mù quáng




