Phạm Tuân – phi công bắn rơi B-52 năm 1972

Phạm Tuân sinh năm 1947 tại Thái Bình, gia nhập Không quân nhân dân Việt Nam và trở thành phi công tiêm kích MiG-21. Ông tham gia chiến đấu trong giai đoạn chiến tranh không quân ác liệt cuối những năm 1960 và đầu 1970.

Tháng 12/1972, Hoa Kỳ tiến hành Chiến dịch Linebacker II, còn gọi là “Điện Biên Phủ trên không”, sử dụng máy bay ném bom chiến lược B-52 đánh phá Hà Nội, Hải Phòng và nhiều mục tiêu khác ở miền Bắc Việt Nam. B-52 là loại máy bay ném bom chiến lược rất lớn, bay cao, có hệ thống gây nhiễu điện tử mạnh và được bảo vệ bởi tiêm kích hộ tống.

Nhiệm vụ đánh B-52 cực kỳ nguy hiểm vì phi công tiêm kích phải bay vào khu vực có lưới phòng không dày đặc, nhiễu radar mạnh và bị tiêm kích đối phương truy đuổi. Đêm 27/12/1972, Phạm Tuân được lệnh cất cánh từ sân bay Yên Bái, bay MiG-21 đánh chặn đội hình B-52 đang ném bom Hà Nội.

Theo tài liệu của Không quân Việt Nam, ông đã tiếp cận đội hình B-52 trong điều kiện nhiễu radar mạnh, sau đó phóng tên lửa ở cự ly gần và bắn trúng một máy bay B-52. Sau khi phóng tên lửa, máy bay của ông hết nhiên liệu và ông phải nhảy dù.

Ông trở thành phi công Việt Nam đầu tiên bắn rơi B-52 trong chiến đấu trên không. Sau chiến tranh, năm 1980, ông còn trở thành người Việt Nam đầu tiên bay vào vũ trụ trong chương trình Intercosmos của Liên Xô.

Trong lịch sử quân sự Việt Nam, trận đánh B-52 năm 1972 là một trong những trận không chiến đặc biệt quan trọng, và Phạm Tuân là một trong những phi công tiêu biểu của lực lượng không quân trong giai đoạn này.